İran’da son günlerde ülke genelinde protestolar ve gösteriler yoğunlaştı. Büyük şehirlerde halk sokaklara çıktı ve kitlesel yürüyüşler gerçekleşti. Başlangıçta ekonomik şartlara tepki olarak başlayan gösteriler, kısa sürede yaygın bir hoşnutsuzluk hareketine dönüştü ve ülkenin birçok eyaletine yayıldı.
Ekonomik kriz, protestoların en önemli tetikleyicisi oldu. Riyalin değeri hızla düşerken temel yaşam giderleri yükseldi. Gıda, ilaç ve günlük ihtiyaç ürünlerinde fiyat artışları ciddi şekilde hissedildi. İşsizlik ve düşük ücretler, halkın yaşam standartlarını zorlaştırdı ve bu durum protestoların büyümesine yol açtı.
İran neden karıştı? Ne istiyorlar?
Gösteriler 28 Aralık 2025’te Tahran’daki Grand Bazaar çarşısında başladı. Tüccarlar, riyalin dolar karşısında hızlı değer kaybına tepki gösterdi. İş bırakma eylemleri ve kitlesel yürüyüşler düzenlendi. Zamanla protestolar, ekonomik taleplerin ötesine geçerek sosyal ve siyasi mesajlar içermeye başladı.
Halk, fiyat artışlarının durdurulmasını, yaşam maliyetlerinin düşmesini ve hükümetin politikalarının değiştirilmesini talep ediyor. Yüksek enflasyon, düşük ücretler ve temel ihtiyaç maddelerine ulaşımın zorlaşması, özellikle gençler ve öğrenciler arasında öfkeyi artırdı. Üniversite öğrencileri, işçiler ve esnaf, ülke genelinde kitlesel yürüyüşler yaptı.
Gösteriler sadece ekonomik taleplerle sınırlı kalmadı. Halk, mevcut yönetim ve yolsuzlukla mücadele konularında değişiklik istiyor. Bazı sloganlarda politik reform ve temel hakların güçlendirilmesi çağrısı yapıldı. Bu talepler, protestoların geniş bir hoşnutsuzluğu yansıttığını gösterdi.
Güvenlik güçlerinin müdahalesi de gösterilerin şiddetini etkiledi. Polis ve özel birlikler, olayları bastırmak için göz yaşartıcı gaz ve gerçek mühimmat kullandı. Bazı kentlerde çatışmalar yaşandı, yaralanmalar ve ölümler meydana geldi. İnternet ve iletişim altyapısında kesintiler görüldü. Bu adımlar, protestoların koordinasyonunu ve bilgi akışını zorlaştırdı.
Protestoların büyümesi, İran yönetiminin dikkatini çekti ve dış aktörlerin tepkilerini topladı. Uluslararası örgütler insan hakları ihlalleri konusunda eleştiriler yaptı. Bu gelişmeler, durumun hem iç hem de dış alanda yakından izlendiğini gösterdi.
Halkın beklentisi ekonomik kaygıların ötesine geçti. Yaşam şartlarının iyileştirilmesi, siyasi katılımın artırılması ve sistemde reform yapılması talepleri ön plana çıktı. Gösteriler, halkın sadece ekonomik sıkıntılara karşı değil, aynı zamanda ülkede daha kalıcı bir değişim talebini yükselttiğini gösteriyor.
Bu protesto dalgası, ekonomik zorlukların tetiklediği öfkenin siyasi taleplerle birleştiği geniş çaplı bir hareket olarak değerlendiriliyor. İran’daki halk, hem yaşam şartlarının iyileştirilmesini hem de sistemde değişiklik yapılmasını istiyor.
